Publicerad: 23 november 2020

Lïhtsegh jïh sæjjasadtjh

Daesnie bïevnesh guktie lïhtsegh jïh sæjjasadtjh Saemiedigkesne moenedh.

Fïerhten mandaatese Saemiedigkesne maam dåehkieh, partijh jallh plearoeh aktanimmieh åådtje leeneståvroe aktem lïhtsegem muana. Dan mænngan leeneståvroe aaj sæjjasadtjh lïhtsegidie muana.

Lïhtsegh

Voestes ieresne persovnetjaatsestimmieh mah nænnoestieh

Dïhte voestes iereste persovnetjaatsestimmieh mah nænnoestieh kandidaath mah veeljesuvvieh.

Krïeveme, dïhte sæjhta jiehtedh tsagkese, guktie persovnetjaatsestimmiej mietie lea kandidaate lea unnemes 5 prosenth partijen ellies tjaatsestimmielåhkoste åådtjeme, men unnemes 25 persovnetjaatsestimmieh.

Jis kandidaatenomme gååvnese gellie ovmessie læstojne seamma partijen åvteste dellie persovnetjaatsestimmieh aktanieh dejstie ovmessie læstojste.

Dejstie gïeh tsagkesem buektieh dïhte kandidaate mij jeenjemes persovnetjaatsestimmieh åådtjeme åådtje krirrien voestes mandaatem, dïhte mubpie jeenjemes persovnetjaatsestimmieh åådtje, åådtje mubpiem mandaatem, jïh novh vijrebe.

Jis jienebe kandidaath åadtjoeh seamma jïjnje tjaatsestimmieh dellie leeneståvroe vuerpiem geasa dej gaskem.

Jis krirrie åådtje jienebe mandaath enn kandidaath mah tsagkesem buakta persovnetjaatsestimmieh nuhtjie dam vuekiem maam gohtje elliestaalevuekie (gïehtjh dan nuelesne) gosse dah lïhtsegh mah aajmene muana.

Mubpie iereste veeljeme elliestaalevuekine

Elliestaalevuekie lea vuekie lïhtsegh nommehtidh mah eah persovnetjaatsestimmiej mietie veeljeme. Elliestaalevuekien sæjhta jiehtedh veeljemesïetelh öörnieh kandidaatenommi mietie mah tjåadtjoeh bijjemes jeenjemes veeljemesïetelh. Dan mænngan dah kandidaath mah veeljeme persovnetjaatsestimmiej viehkine laahpehtidh.

Jis krirrie læstoem åtna mandaath nommehtehtieh dennie raajrosne mah tjåådtje veeljemesïetelisnie.

Jis krirrie gellie læstoeh åtna sjædta ryöknemem jienebe barkoes. Dorje ryöknemem fïerhte mandaatese mij edtja nommehtehtedh. Fïerhten ryöknemen mænngan dellie vaeltieh nommem destie mij veeljesovveme jïh veeljemesïetelh viht öörnedh dej nommi mietie mah daelie bijjemes.

Orre viertiestimmietaale båata båetije nomme læstosne gusnie nommem tjåadtjoeji mij mandaatem åadtjoeji. Dah mubpieh kandidaath mah bijjemes ennje utnieh dej viertiestimmietaalem. Dïhte nomme man daelie jollemes viertiestimmietaalem åtna åådtje mandaatem.

Jïh naemhtie ryöknemem jåarhka goske gaajhkh mandaath leah juakeme. Jis seammma viertiestimmietaalh göökte jallh jienebe kandidaati gaskem edtja sijjiem dej gaskem vuerpiedidh.

Sæjjasadtjh

Sæjjasadtje lea dïhte persovne man våarosne lïhtsegem veeljeme jis akte lïhtsege orrijidh mandaateboelhken mietie.

Fïerhte lïhtsegasse edtja seamma jïjnje sæjjasadtjh nommehtehtedh mah krirrie lea mandaath åådtjeme. Men edtja eejnegen unnemes golme sæjjasadtjh nommehtehtedh jïlhts krirrie åådtjeme vaenebe mandaath enn golme. Sæjjasadtje maahta årrodh sæjjasadtje gellie lïhtsegidie.

Voestes iereste kandidaath nommehtehtedh mah tsagkesem buakteme persovnetjaatsestimmide sæjjasadtjide. Ryöknemh seamma vuekine goh gosse lïhtsegh persovnetjaatsestimmiej mietie nommehtehtedh, gïehtjh dan bijjene.

Mubpie iereste kandidaatem nommehtehtedh mij veeljeme lïhtsegen minngesne læstosne. Sïejhmemes sæjjasadtjh seamma vuekine nommehtehtedh, dan gaavhtan dah kandidaath mah tsagkesem buakteme persovnetjaatsestimmiej mietie joe leah lïhtsegh sjïdteme.

Ryöknemevuesiehtimmie – guktie lïhtsegh jïh sæjjasadtjh nommehtehtedh

Krirrie X lin veeljemisnie göökte læstoeh kandidaatigujmie, nr 00100 jïh nr 00200

Krirrie X ektesne åadtjoeji 410 tjaatsestimmieh. Dejstie åådtje golme mandaath. Tjaatsestimmieh naemhtie dejnie göökte læstojne juakeme:

Guvvieh vuesiehtieh dejtie luhkie bijjemes nommide læstojne.

Veeljemesïetele læstoe 00100 – 151 tjaatsestimmieh

  1. Anders Andersson
  2. Björn Baer
  3. Carl Calais
  4. David Denson
  5. Eva Erlandsson
  6. Fia Fjällman
  7. Gerd Gunnarsson
  8. Helena Harnek
  9. Inga Ingelson
  10. John Jansson

Veeljemesïetele læstoe 00200 – 259 tjaatsestimmieh

  1. Karin Kanna
  2. Linn Loman
  3. Mariann Monet
  4. Nina Nutti
  5. Olof Omma
  6. Per Peter Pilvi
  7. Quer Qvarts
  8. Rakel Ranelid
  9. Susanne Sikku
  10. Tinna Tranström

Daltesistie daltesasse – gïeh sjidtieh lïhtsegh?

  1. Ryöknh tsagkesem persovnetjaatsestimmiej åvteste. Tsagkese persovnetjaatsestimmiej åvteste lea 5 proseenth krirrien tjaatsestimmijste. Dannasinie 5 proseenth 410 tjaatsestimmijste leah 21 tjaatsestimmieh sæjhta jiehtedh kandidaate Krirrie X tjuara unnemes 21 persovnetjaatsestimmieh guktie maahta veeljeme sjïdtedh persovnetjaatsestimmien mietie.
  2. Lissine gååvnese krïeveme unnemes 25 persovnetjaatsestimmieh. Krirrie X tjuara unnemes 25 tjaatsestimmieh åadtjodh.
  3. Vaaksjoeh gïeh leah tsagkesem persovnetjaatsestimmieh buakteme. Göökte kandidaath, Karin Kanna jïh Bjørn Baer, krïevemh dievhtieh guktie persovnetjaatsestimmiej mietie jïh dan gaavhtan lïhtsegidie nommehtahta.
  4. Dan gaavhtan eah vielie kandidaath krïevemh dievhtieh persovnetjaatsestimmiej mietie edtja gåalmede mandaate nommehtahta elliestaalevuekien mietie.
  5. Sleajhtah dah kandidaath mah mandaatem vaalteme jïh vuejnieh mah kandidaath daelie bijjemes læstojne. Bijjemes fïerhtene læstosne gosse dah göökte voestes mandaath leah deavhteme leah Anders Andersson (læstoe 00100) jïh Linn Loman (læstoe 00200).
  6. Ryöknh viertiestimmietaalem dejtie kandidaatide mah bijjemes. Dej respektijve viertiestimmielåhkoeh leah seamma goh tjaatsestimmiej låhkoe fïerhte læstose, dïhte sæjhta jiehtedh 151 Anders Andersson:ese jïh 259 Linn Loman:ese.
  7. Dïhte gie jollemes viertiestimmielåhkoem åtna, Linn Loman, dam gåalmede mandaatem åådtje.

Daltesistie daltesasse – gïeh sæjjasadtjh sjidtieh?

  1. Dïhte edtja eejnegen unnemes golme sæjjasadtjh moenedh. Akte persovne maahta sæjjasadtjem årrodh gellie lïhtsegidie.
  2. Vaaksjoeh jis naan kandidaate maahta moenedh sæjjasadtjese persovne tjaatsestimmiej mietie. Vaestiedasse lea ijje, dah kandidaath mah tsagkesem bearkanin lea joe lïhtsegidie moeneme.
  3. Dan gaavhtan dah lïhtsegh mah moeneme båetieh gåabpatjahkh læstojste åådtje Krirrie X göökte ovmessie dåehkieh sæjjasadtjide, dïhte sæjhta jiehtedh göökte guktie gohtje sæjjasadtjedåehkieh.
  4. Karin Kannan jïh Linn Lomanen sæjjasadtjh sjidtieh dah golme mah lïhkemes dej minngesne læstosne nr 00200. Dah leah Marianne Monet, Nina Nutti jïh Olof Omma mah dovne Kannan jïh Lomanen sæjjasadtjh.
  5. Björn Baeren sæjjasadtjh dah golme bijjemes læstosne nr 00100 mohte ij dïhte, dïhte sæjhta jiehtedh Anders Andersson, Carl Calais jïh David Denson. Dah leah ajve Baeren sæjjasadtjh.

Mandaatejuekeme laakesne

Gosse leeneståvroe lïhtsegidie tjuvtjiedidh lea dïhte njoelkedassi mietie 14. Kap 9 jïh 10 §§ veeljemelaakesne (2005:837) veeljemen bïjre rïjhkebeajjan.

Jis kandidaate edtja maehtedh veeljedh persovne tjaatsestimmiej mietie tjuara dïhte åådtjeme unnemes 25 persovne-tjaatsestimmieh.

Njoelkedassh guktie lïhtsegh jïh sæjjasadtjh veeljemelaakesne (på svenska)länk till annan webbplats

Val och folkomröstningar