Jïenesth dov veeljeme-tjiehtjelisnie veeljeme-biejjesne

Datne maahtah jïenestidh dov veeljeme-tjiehtjelisnie veeljeme-biejjesne.

• Rïjhkebiejjien veeljemasse, regijovne veeljeme- jïh tjïelte-veeljemasse lea veeljemebiejjien iktesth gaekeren mubpien biejjien fïerhten njealjeden jaepien.
• EU-veeljeme leah voerhtjen, suehpeden, ruffien jallh snjaltjen fïerhten vïjhteden jaepien. Svöörjesne lea veeljemebiejjien iktsth aejlegs biejjien.
• Dov gïelekåarhtesne tjåådtje mennie tjiehtjelisnie datne maahtah jïenestidh jïh veeljeme-tjiehtjelen rïhpes-aejkieh.
• Ih datne daarpesjh dov gïelekåarhtem meatan utnedh, mohte datne dæjpeles id-tjaalegem daarpesjh jallh såemies gïe dov identiteetem nænnoste jïs ih datne åehpies dan gïele-dåastoehtæjjese. Dan mieresne dle dïhte almetje daarpesje id-tjaalegem vuesiehtidh.

Åvtelh-bodti jïenestidh

Datne maahtah åvtelh-bodti jïenestidh ov-messieh sijjine abpe laantesne.

• Datne maahtah åvtelh-bodti jïenestidh 18 biejjieh åvtelen jïh dovne veeljemebiejjien.
• Ih datne daarpesjh dov gïelekåarhtem meatan utnedh, mohte datne dæjpeles id-tjaalegem daarpesjh jallh såemies gie dov identiteetem nænnoste jïs ih datne åehpies dan gïele-dåastoehtæjjese. Dan mieresne dle dïhte almetje daarpesje id-tjaalegem vuesiehtidh.

Dïjre-guedtije datnem viehkiehtidh

Dïjre-guedtijine jïenestidh dle naan jeatjah almetje dov gïelem dov sijjesne dennie veeljeme-tjiehtjelisnie laahpa, jallh aktene tjiehtjelisnie gusnie åvtelh-bodti jïenestæmman.

• Voestes biejjien gåessie datne maahtah dov båvragïelem öörnedh lea 24 biejjieh eannan veeljeme-biejjien. Dïjre-guedtije maahta dov gïelem laehpedh gåessie åvtelh-bodti jïenestimmiem rïhpeste.

Datne maahtah dïjre-guedtijine jïenestidh jis datne:

• Skïemtje
• voeresåbpoe
• svïhtjeme-heaptosne
• faangke-gåetesne jallh kriminaale-hokse anstaaltesne
• årroeminie jallh veasoeh man mietie naan laantepåasteguedtije laajroe (gaskesadth Postnord).

Tjïelte datnem viehkiehtidh

Jïs dutnjan geerve veeljeme-tjiehtjelasse båetedh jallh akten tjiehtjelasse åvtelh-bodti jïenestæmman, jïh ij gieh gænnah maehtieh dïjre-guedtijem dutnjan årrodh, maahta dov tjïelte öörnedh guktie gïele-dåastoehtæjja dutnjan båata dov gïelem dåastodh, dagkere ambuleerende gïele-dåastoehtæjjine gohtje. Datne maahtah dov tjïeltem gaskesadtedh jienebh bïevnesi bïjre.

Viehkiem jïenestimmine tjiehtjelisnie

Datne gïeh svïhtje-heaptosne jallh ovgoh seamma-laaketje, maahtah gïele-dåastoehtæjja viehkiem gïhtjedh. Gïele-dåastoehtæjjide sjeavods-dïedtem utnieh jïh eah gïese åadtjoeh soptsestidh guktie datne jïenestamme. Datne aaj åadtjoeh jeatja almetjem meatan vaeltedh veeljeme skjermen duakan ihke datnem vïehkiehtidh jïenestidh, mohte akten gïeledåastoehtæjja tjoevere iktsth meatan årrodh.

Gaajhkh veeljeme-tjiehtjelh edtjieh jaksoes årrodh almetjidie gïeh svïhtjeme-heaptosne.

Ålkoerïjhkeste jïenestidh

Ålkoerïjhkeste maahta göökten vuekine jïenestidh. Datne maahtah åvtelh-bodti jïenestidh gelline svöörjen ambassadine jïh konsuvlatine dovne aaj prievie-jïenestidh. Voestes biejjien datne maahtah ålkoerïjhkesne dov gïelem öörnedh jïh Sveerjese dam seedtedh lea 45 biejjieh veeljeme-biejjien åvtelen.

Jïenestimmie-reakta svöörjen veeljemasse

Juktie jïenestimmie-reaktam utnedh dle tjoeverh datne 18 jaepieh illeme minngemes veeljeme-biejjesne. Dïhte leah gaajhkidie veeljemidie. Njoelkedassh hov joekth-laakan dej rïjhkebiejjie-veeljemi-, regijovne-veeljemi-, tjïelte-veeljemi gaskoeh, jïh EU-veeljemisnie.

Jïenestimmie-reakta rïjhkebiejjie-veeljemisnie

Datne jïenestimmie-reaktam rïjhkebiejjie-veeljemisnie utnedh jis datne:

• 18 jaepieh illeme minngemes veeljemebiejjesne.
• svöörjen staaten-otnege leah, jïh
• leah jallh orreme åålmeh-gærjatjaalegisnie svöörjesne tjaalasovvemisnie.

Jïenestimmie-reakta regijovne- jïh tjïelte-veeljemidie

Datne jïenestimmie-reakta regijovne- jïh tjïelteveeljemisnie åtnah jis datne:

• 18 jaepieh illeme minngemes veeljeme-biejjesne,
• svöörjen staate-otnege jïh tjïeltesne, regijovnesne åålmeh-gærjatjaalemisnie leah tjaalasovveme jallh
• staate-otnege akten EU-laantesne jallh Jïegelaante jallh Nöörje jïh tjïelte- jallh regijovnesne åålmeh-gærjatjaalemisnie tjaalasovveme, jallh
• Staate-otnege jeatjah laantesne, jallh staatehth, jïh svöörjesne åålmeh-gærjatjaalemisnie orreme veenemes golme jaepieh ikte-mearan veeljeme-biejjien åvtelen, dovne tjïelten jallh regijovnen åålmeh-gærjatjaelemisnie leah.

Jïenestimmie-reakta EU-veeljemisnie

Datne jïenestimmie-reaktam EU-veeljemisnie åtnah jis datne:

• 18 jaepieh illeme minngemes veeljeme-biejjesne,
• Datne svöörjen staate-otnege jïh leah (jallh orreme) åålmeh-gærjatjaelemisnie svöörjesne, jallh
• Staate-otnege leah jeatjah EU-laantesne, åålmeh-gærjatjaelemisnie svöörjesne jïh sveerjen gïelelåhkose bæjhkoehtamme veenemes 30 biejjieh veeljeme-biejjien åvtelen.

Jïenestimmie-reakta 30 biejjieh åvtelen veeljeme-biejjien nænnoestimmine
sjïdtedh

Dov jïenestimmie-reakta nænnoestimmine sjïdtedh 30 biejjieh åvtelen veeljeme-biejjien, dej laavenjassi mietie mah leah Skaehtievïerhken åålmeh-gærjatjaalehregisteeri mietie. Dah mah jïenestimmiereaktam utnieh gïelelåhkose haajhpanieh, mij lea læstoe mej gujmie gaajhkine almetjinie mah reaktam utnieh såemies veeljeminie jïenestidh. Datne gïetjh ih daarpesjh gïelelåhkose datnem bæjhkoehtidh jïenestimmie-reaktam åadtjodh.

Gaajhkh mah jïenestimmie-reaktam utnieh gïelekåarhtem åadtjoeh

Gaajhkh mah jïenestimmie-reaktam aktene veeljemisnie utnieh, aktem gïelekåarhtem åadtjoeh. Dïhte dov digitaale prievielæhtan seedtesåvva jallh påastine dov åålmeh-gærjatjaalehadressese jallh sjïere påasteadressese jis datne dagkarem bæjhkoehtamme.

Ih datne daarpesjh dov gïelekåarhtem meatan vaeltedh gåessie datne åvtelh-bodti jïenesth jallh gåessie datne jïenesth dov veeljeme-tjiehtjelisnie veeljeme-biejjesne.

Naemhtie veeljeme-sïetelh jïh almetje-jïenestimmieh juhtieh

Veeljemesïetelh edtjieh gååvnesieh gaajhkene siijjene gusnie maahtah jïenestidh.

Veeljeme-sïetelidie leah klaerie-kodine juktie vuesiehtidh mij veeljemasse lea:

• Veelks veeljeme-sïetelh – tjïelte.
• Plaave veeljeme-sïetelh – regijovne.
• Visks veeljeme-sïetelh - rïjhkebiejjie.
• Veelks veeljeme-sïetelh - (gåessie EU-veeljeme) – Europaparlameente.

Veeljeme-sïetelisnie aaj tjåådtje mij veeljeme jïh man dajven bïjre lea, v.g. såemies veeljeme-gievlie.

Sveerjen veeljemisnie datne iktsth akten krærran jïenesth. Dan mænngan maahtah veeljedh jis sïjhth almetje-jïenestidh naakene almetjasse gie krirrien kandidaatijste.